Makine ve Ekipman (Menkul) Değerleme

Makine, teçhizat, gemi, uçak, araç ve benzeri varlıkları konu edinen menkul değerleme; taşınabilir özelliğe sahip, ekonomik değeri bulunan ve paraya çevrilebilen malların piyasa değerinin bağımsız ve tarafsız biçimde tespit edilmesi işlemidir. Bu süreç, SPK mevzuatı ve uluslararası değerleme standartları çerçevesinde yürütülür; raporun sonunda varlığın belirli bir tarihteki gerçek piyasa değeri denetlenebilir biçimde ortaya konur.

Reel Gayrimenkul Değerleme A.Ş., Sermaye Piyasası Kurulu’nun 06.10.2022 tarih ve 58/1477 sayılı Kararı uyarınca “Makine ve Ekipmanları Değerlemeye Yetkili Kuruluşlar” listesinde yer almaktadır. Makine Mühendisleri’nden oluşan uzman kadromuz, makine parklarının değer tespiti çalışmalarında sahada yerinde inceleme yaparak hizmet sunmaktadır.

Makine ve Ekipman Değerlemesi Nasıl Yapılır?

Makine değerlemesi, uzman makine mühendislerinin tesiste yerinde inceleme yapmasıyla başlar. Değerleme uzmanları, sanayi tesisini oluşturan ekipmanları aşağıdaki kriterlere göre analiz eder:

• Cins, adet ve çeşit: Her ekipmanın türü, sayısı ve niteliği envanterlenir
• Güncel durum: Fiziki durum, bakım geçmişi ve çalışır olup olmadığı
• Ekonomik ve teknolojik yıpranma: Amortisman ve teknolojik eskime dikkate alınır
• Kapasite ve teknoloji: Üretim kapasitesi ve teknolojik seviye
• Fatura kayıtları: Alım belgeleri ve muhasebe kayıtları
• Piyasa verileri: Benzer ekipmanların güncel piyasa fiyatları

Bu veriler bir araya getirilerek, her ekipmanın ve toplam makine parkının piyasa değeri tespit edilir. Rapor, sorumlu değerleme uzmanının imzasıyla resmi belge niteliğinde teslim edilir.

Makine Değerleme Raporu Hangi Durumlarda Gerekir?

Makine ve ekipman değerleme raporuna duyulan ihtiyaç farklı senaryolarda ortaya çıkar. Başlıca kullanım alanları şunlardır:

• Banka kredisi teminatı: Makine ve ekipmanların kredi teminatı olarak gösterilmesi
• Sigorta: Doğru sigorta bedelinin belirlenmesi ve poliçe oluşturma
• Şirket birleşme ve devralmaları (M&A): Varlık değerinin bağımsız tespiti
• UFRS finansal raporlama: Uluslararası Finansal Raporlama Standartları kapsamında değerleme
• Miras ve ortaklık çözümü: Taraflar arası adil paylaşım için değer tespiti
• Leasing ve kiralama: Finansal kiralama süreçlerinde teminat değeri

Banka kredisi süreçlerinde makine teminatı kullanılacaksa, teminat değerlemesi hakkında ayrıntılı bilgi için Teminat Değerleme (Bankalar) Departmanı sayfamızı da inceleyebilirsiniz.

Hangi Makine ve Ekipmanlar Değerlenebilir?

Taşınabilir ve ekonomik değeri olan her türlü varlık menkul değerleme kapsamındadır. Reel Değerleme olarak değerleme hizmeti sunduğumuz başlıca alanlar:

• Yüzer enerji santralleri, gemi, yat ve kotra değerlemesi
• Fabrika ve imalathanelerin makine ve ekipmanlarının değerlemesi
• Çimento santrallerinin/tesislerinin değerlemesi
• Sanayi tesislerinin makine parklarının değerlemesi
• Otel ekipmanlarının değerlemesi
• Akaryakıt istasyonlarının ekipmanlarının değerlemesi
• RES – Rüzgar Enerjisi Santrallerinin değerlemesi
• HES – Hidro Elektrik Santrallerinin değerlemesi
• İş makineleri, araçlar ve iş araçlarının değerlemesi

Makine Değerlemesinde Kullanılan Yöntemler

Makine ve ekipman değerlemesinde, varlığın türüne ve veri elverişliliğine göre üç temel yaklaşım kullanılır:

• Piyasa (emsal) yaklaşımı: Aynı veya benzer makinelerin ikinci el piyasasındaki güncel satış fiyatları referans alınır. Standart, yaygın kullanılan ekipmanlarda tercih edilir.
• Maliyet yaklaşımı: Ekipmanın yeniden temin (yerine koyma) maliyetinden, yaşına ve durumuna göre amortisman düşülerek değer bulunur. Özel amaçlı veya emsal verisi sınırlı makinelerde kullanılır.
• Gelir yaklaşımı: Ekipmanın veya tesisin ürettiği gelir üzerinden değer hesaplanır. Enerji santralleri gibi gelir üreten varlıklarda öne çıkar.

SPK Makine Değerleme Yetkisi Ne Anlama Gelir?

SPK makine değerleme yetkisi; bir kuruluşun, Sermaye Piyasası Kurulu’nun “Makine ve Ekipmanları Değerlemeye Yetkili Kuruluşlar” listesinde yer alması anlamına gelir. Bu yetki, hazırlanan raporların bankalar, mahkemeler ve resmi kurumlar tarafından geçerli kabul edilmesini sağlar.

Reel Değerleme, hem SPK ve BDDK lisanslı gayrimenkul değerleme kuruluşu statüsünde hem de SPK makine değerleme yetkisine sahip bir kuruluş olarak, taşınmaz ve menkul varlıkları tek çatı altında değerleyebilmektedir. Lisanssız veya yetkisiz bir kuruluştan alınan makine değerleme raporu, resmi işlemlerde geçerli sayılmaz.

Makine Değerleme Raporu Ne Kadar Sürede Hazırlanır?

Süre; raporun içeriğine, tesisin büyüklüğüne ve ekipman-araç sayısına göre değişir. Standart fabrika değerlemeleri genellikle 5-10 iş günü içinde tamamlanır. Çok sayıda ekipmanın bulunduğu büyük sanayi tesisleri veya birden fazla lokasyondaki makine parklarında süre, kapsamın genişliğine bağlı olarak uzayabilir. Saha incelemesi ve envanter çıkarma aşamaları sürenin büyük kısmını oluşturur.

Neden Reel Gayrimenkul Değerleme?

• SPK “Makine ve Ekipmanları Değerlemeye Yetkili Kuruluşlar” listesinde yer alan kuruluş
• Makine Mühendisleri’nden oluşan uzman kadro
• 23 yılı aşkın sektör deneyimi ve 200.000’i aşkın tamamlanmış rapor
• SPK ve BDDK lisanslı, RICS sertifikalı kurumsal yapı
• Türkiye’nin 81 ilinde yerinde inceleme kapasitesi
• UFRS finansal raporlama ve uluslararası standartlara uygun raporlama

Sık Sorulan Sorular

Makine değerleme nasıl yapılır?
Uzman makine mühendisleri tesiste yerinde inceleme yapar. Ekipmanların cinsi, adedi, yaşı, kapasitesi, teknolojik ve ekonomik yıpranması ile piyasa verileri esas alınarak değer tespit edilir.

Makine değerleme raporu ne zaman gerekir?
Banka kredisi teminatı, sigorta, şirket birleşme ve devralmaları, UFRS finansal raporlama, miras ve ortaklık çözümü gibi durumlarda resmi makine ve ekipman değerleme raporu zorunlu veya gerekli hale gelir.

Hangi makine ve ekipmanlar değerlenebilir?
Fabrika ve imalathane ekipmanları, sanayi tesisi makine parkları, araçlar, iş makineleri, enerji santralleri (RES, HES), gemi, yat, otel ekipmanları ve akaryakıt istasyonu ekipmanları dahil her türlü taşınabilir ekonomik varlık değerlenebilir.

SPK makine değerleme yetkisi ne anlama gelir?
Reel Değerleme, SPK’nın “Makine ve Ekipmanları Değerlemeye Yetkili Kuruluşlar” listesinde yer almaktadır. Bu yetki; hazırlanan raporların bankalar, mahkemeler ve resmi kurumlar tarafından kabul edilmesini sağlar.

Makine değerleme raporu ne kadar sürede hazırlanır?
Raporun içeriğine, tesisin büyüklüğüne ve ekipman-araç sayısına göre değişmekle birlikte standart fabrika değerlemeleri genellikle 5-10 iş günü içinde tamamlanır.

Sigorta için makine değerlemesi zorunlu mu?
Zorunlu olmamakla birlikte, doğru sigorta bedelinin belirlenmesi için güçlü biçimde önerilir. Eksik belirlenmiş bir sigorta bedeli hasar anında yetersiz tazminata, aşırı yüksek bedel ise gereksiz prim maliyetine yol açar. Bağımsız bir değerleme raporu, sigorta bedelinin gerçek piyasa değerine dayanmasını sağlar.

İkinci el makine değerlemesi yapılır mı?
Evet. İkinci el makine ve ekipmanların piyasa değeri; yaşı, kullanım durumu, teknolojik yıpranması ve güncel ikinci el piyasa fiyatları esas alınarak tespit edilir.

İletişim ve Talep

Makine, ekipman ve tesis değerleme talepleriniz için İletişim sayfamızdan bize ulaşabilir veya Değerleme Talep Formu‘nu doldurabilirsiniz. Gayrimenkul değerleme hizmetlerimiz için Gayrimenkul Değerleme sayfamızı inceleyebilirsiniz.